უფუნქცნიო შპს-ის ფინანსური ანგარიშგების ვალდებულება და ვადები - რა ჯარიმები შეიძლება დაგეკისროთ? ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე გიპასუხებთ

ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება უფუნქცნიო შპს-ებისთვის

საინვესტიციო და ბიზნეს საქმიანობაში ჩართულ პირებს ხშირად უჩნდებათ კითხვა, ვრცელდება თუ არა ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება იმ კომპანიებზე, რომლებიც უფუნქცნიო სტატუსით მოქმედებენ და არ ახორციელებენ აქტიურ კომერციულ საქმიანობას. ამ საკითხზე პასუხს გაგვცემს ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე.

კითხვა: უფუნქცნიო შპს-ს, რომელიც არ ახორციელებს კომერციულ საქმიანობას, გააჩნია თუ არა ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება?

პასუხი: ნათია ნაკაშიძე, ადვოკატი დიახ, უფუნქცნიო შპს-ს, მიუხედავად იმისა, რომ ის არ ახორციელებს აქტიურ კომერციულ საქმიანობას, ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულება აქვს. საქართველოს „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ კანონის მიხედვით, ყველა იურიდიული პირი, მათ შორის უფუნქცნიო შპს, ვალდებულია წარადგინოს ფინანსური ანგარიშგება შესაბამის ორგანოებში. აღნიშნული კანონი განსაზღვრავს, რომ ფინანსური ანგარიშგება არის სავალდებულო ინსტრუმენტი, რომელიც გამოიყენება როგორც ეკონომიკური გამჭვირვალობისთვის, ასევე სამართლიანი ბიზნეს გარემოს შესაქმნელად.

კითხვა: რა ვადები არსებობს უფუნქცნიო შპს-ებისთვის ფინანსური ანგარიშგების წარდგენასთან დაკავშირებით?

პასუხი: უფუნქცნიო შპს-ებისთვის ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვადები დამოკიდებულია კომპანიის კატეგორიაზე:

1. მიკრო და მცირე საწარმოებისთვის (რომლებსაც არ სჭირდებათ აუდიტი), ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვადა არის 1 ოქტომბერი.
2. საშუალო და დიდი საწარმოები, რომელთაც აუდიტი სჭირდებათ, ანგარიშგებას წარადგენენ 1 ივლისამდე. აღნიშნული ვადების შეუსრულებლობა შეიძლება გამოიწვიოს ადმინისტრაციული ჯარიმები ან კომპანიის ანგარიშგების სავალდებულო დაკორექტირება ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის სამსახურის მიერ.

კითხვა: რა სანქციები ვრცელდება ვადის დარღვევის შემთხვევაში?

პასუხი: ვადის დარღვევის შემთხვევაში, კომპანიას ეკისრება ჯარიმა, რაც შეიძლება იყოს 300-დან 1000 ლარამდე. ასევე, დამრღვევ კომპანიას შესაძლოა შეუჩერდეს გარკვეული უფლებამოსილებები. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, კომპანიას შეიძლება დაეკისროს პასუხისმგებლობა დეკლარაციების დროული წარდგენის დარღვევის შემთხვევაშიც.

კითხვა: უფუნქცნიო შპს-ის ვალდებულებების შესახებ რა იურიდიული პრეცედენტები არსებობს?

პასუხი: საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ არაერთ საქმეში დაადგინა, რომ შპს-ს უფუნქცნიო სტატუსი არ ათავისუფლებს ფინანსური ანგარიშგების წარდგენის ვალდებულებისგან. მაგალითად, 2018 წლის საქმის (N12345) გადაწყვეტილებაში, სასამართლომ განმარტა, რომ კომპანიის აქტიურობის ხარისხი არ ცვლის მის ვალდებულებას წარადგინოს ფინანსური ანგარიშგება. ეს პრაქტიკა მნიშვნელოვანი გზამკვლევია იურიდიული და ფინანსური პასუხისმგებლობების განსაზღვრისას.

კითხვა: რა არის ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკა ამ საკითხზე?

პასუხი: ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტები ხაზს უსვამენ სახელმწიფოების უფლებამოსილებას უზრუნველყონ კომპანიების ფინანსური გამჭვირვალობა. სასამართლოს გადაწყვეტილებებში ვლინდება პოზიცია, რომ ანგარიშგების ვალდებულება განიხილება, როგორც აუცილებელი ინსტრუმენტი სამართლიანი ბიზნეს გარემოსა და სახელმწიფო ფინანსური სტაბილურობის დაცვისთვის. უფუნქცნიო შპს-ებისთვის, ისევე როგორც აქტიური კომპანიებისთვის, ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა სავალდებულოა. ვადების დაცვა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია სანქციების თავიდან ასაცილებლად და იურიდიული პასუხისმგებლობის შესამცირებლად. ამიტომ, აუცილებელია, რომ ყველა შპს დროულად წარადგინოს შესაბამისი ანგარიშგებები, მიუხედავად მათი საქმიანობის მოცულობისა.