პონტოელი პილატე (ლათ. Pontius Pilatus) - ისტორიული ფაქტები

საინტერესო ფაქტები პილატე პონტოელის შესახებ.
პილატე პონტოელის პიროვნება ისტორიულადაა დამტკიცებული. ის ფაქტობრივად იყო, რომაული ძალაუფლების მეფისნაცვალი იუდეის ოკუპირებულ ზონაში.

"სახელი პონტოელი" სინამდვილეში გვარი იყო - ის დაიბადა რომაულ ოჯახში. სახელი "პილატე" ლათინურიდან "პილატუსი" ნიშნავს "ადამიანს შუბით ან შუბის მატარებელს".

წარმოუდგენელია, მაგრამ პონტოელი პილატე წმინდანად იქნა აღიარებული. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად, ის გაგზავნილ იქნა გალიაში (დღევამდელ საფრანგეთში, სადაც ის სინანულისაგან, სირცხვილისაგან და ბრაზისაგან მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. სხვა მონათხრობის თანახმად, ყოფილმა პრეფექტმა ქრისტიანობა მიიღო და მოწამეობრივი სიკვდილი მიიღო ნერონის დევნის დროს (დაახლოებით 64 წ). ამ ვერსიაზე დაყრდნობით, ეთიოპიის მონოფიზიტურმა ეკლესიამ პილატე პონტოელი წმინდანად შერაცხა. დავაზუსტოდ, რომ არც მართმადიდებლური, არც კათოლიკური ტრადიცია არ იზიარებს ასეთ შეხედულებას პილატეს შესახებ.

ტაბლა, რომელიც 1961 წელს იქნა ნაპოვნი კესარიაში, წარწერით:
-. . .]S TIBERIEUM
-[. . .PONTI]US PILATUS
-[. . .PRAEF]ECTUS IUDA[EA]E
წარწერის წაკითხვა ასე არის შესაძლებელი:"ტიბერია . . . [პონტ]ოელი პილატე, [პრეფ]ექტი იუდეის". 26-37 წლები ჩვ.წ-ით. წარწერა შენახულია იერუსალიმის მუზეუმში. ამ აღმოჩენამ გადაჭრა პრობლემა პილატეს თანამდებობასთან დაკავშირებით: ის არ იყო პროკურორი, ის იყო პრეფექტი. პრეფექტი, ძველი რომაულით ნიშნავს (ლათ. praefectus-ხელმძღვანელი, სარდალი)-სხვადასხვა მაგისტრატურა ძველ რომში. ის რაოდენობის მიხედვით იყო მე-5 პრეფექტი რეგიონში და ეს თანამდებობა გადაიბარა ვალერიუს გრატის შემდეგ (13-26 წლები).

მათე 27:19 მოიხსენიებს პილატეს პონტოელის ცოლს. სახარებაში არ არის მითითებული მისი სახელი, ხოლო გადმოცემებით მას მიაწერენ სახელს კლაუდია პროკულა (პროკლა). ამავე გადმოცემის თანახმად ის ქრისტიანი გახდა. ხოლო მართმადიდებლურ ეკლესიაში ის წმინდანადაა აღიარებული.

ერთ-ერთი ქრისტიანის მემატიანის თანახმად, 39 წელს კალიგულას მმართველობის დროს პილატემ სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა.

პილატე არა მარტო იუდეას მართავდა, ასევე იდუმეას და სამარიას.

პილატე პონტოელის მოღვაწეობას უკავშირდება სპილენძის მონეტები, რომელიც დამზადებულ იქნა იუდეაში მისი მმართველობის დროს (26-36 წლებში ჩვ.2-ით).

დედაქალაქში, პილატეს ასევე საკუთარი სასახლე ჰქონდა - "პრეტორია"(მეფე ჰეროდეს ყოფილი სასახლე).

ისტორიკოსთა დახასიათებით, მათ შორის იუდეველი ისტორიკოსის იოსებ ფლავიუსის, აქცენტირებულია პილატე პონტოელის სიმკაცრე მმართველობაში (იყო უხეში და შეზღუდული ადამიანი). ათწლიანი მმართველობის ხანაში არეულ და მეამბოხე იუდეაში გვაჩვენებს პილატეს იმ კუთხით, რომ მას ჰქონდა შესაძლებლობა დაეტოვებინა ოკუპირებული რეგიონი რომისთვის საჭირო ჩარჩოში.

პილატე პონტოელმა "აიღო წყალი და ხელები დაიბანა ხალხის წინაშე", ამგვარად მან გამოიყება, ძველი ებრაული ტრადიცია, რომელიც ახდენს უდანაშაულობის სიმბოლიზაციას სისხლის ღვრაში (აქიდან გამოთქმა "ხელების დაბანა"). (რჯული 21:6-9)

სახარებისეულ წარმოდგენაში პილატე-ჰუმანური და მომთმენი მსაჯულია, რომელიც მთელი ძალით ცდილობდა უდანაშაულო ადამიანის გადარჩენას მაშინ როდესაც იოსებ ფლავიუსი და ფილონი ერთხმად ამტკიცებენ, რომ პილატე იყო ცალსახად მკაცრი ადამიანი იმდროინდელი საზომითაც კი.

არაქრისტიანული ისტორიული დოკუმენტი. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი-ტაციტუსის (15,44) ანალები, სადაც გაკვრით არის ნახსენები პილატეს სახელი: ". . .ამ მნიშვნელობის საწყისი, ქრისტე, იქნა სიკვდილს მისჯილი ტიბერიუსის მმართველობის დროს პილატე პონტოელის პროკურორობისას. . .". პილატეს სახელი კიდევ რამოდენიმე წერილობით დოკუმენტშია მოხსენიებული.

დრო და დაბადების ადგილი ასევე უცნობია.

30 წლის შემდეგ, საბჭოთა მეცნიერება იძულებული იყო უარი ეთქვა საკუთარი მოსაზრება პილატეს გამოგონილი პიროვნების შესახებ.

იესო ქრისტეს სასამართლოს დღეს, როდესაც პილატეს ცოლმა გაუგზავნა მას,-როგორც ასევე სახარებაში წერია, ხალხი რომელთა მეშვეობითაც ის არწმუნებდა ქრისტეს მიმართ სასიკვდილო განაჩენი, მის ბოლო წერილში ის პილატეს თხოვდა: "რითი გინდა გამოისყიდო საკუთარი ცოდვა ამ დედამიწაზე თუ აღმოჩნდება, რომ შენს მიერ განსჯილი ადამიანი ნამდვილად ღვთის ძეა, და არა ადმიანი-დამნაშავე?". პილატემ მას უპასუხა: "თუ ის ღვთის ძეა და აღდგება, მაშინ პირველი რასაც მე გავაკეთებ,-ავკრძალავ საკუთარი სახის გამოსახვას მონეტებზე, სანამ მე ცოცხალი ვარ" (უნდა აღინიშნოს, რომ რომში მონეტაზე გამოსახვა დიდ პატივად ითვლებოდა). კილატემ საკუთარი დანაპირები შეასრულა, როდესაც დადგენილ იქნა, რომ ქრისტე აღდგა. პილატემ ნამდვილად აკრძალა საკუთარი სახის მონეტებზე გამოსახვა. გარმილიის ეს შეტყობინება მტკიცდება უტყუარი მტკიცებულებით. რომის ნუმიზმატიკიდან ცნობილია, რომ იერუსალიმში იმ დროს დამზადებულ მონეტებზე ერთ მხარეს გამოსახულია კეისარი, მაგრამ მეორე მხარეს პილატეს გამოსახულების გარეშე.

რატომ ცდილობდა პილატე ასე გამალებით იესო ქრისტეს სიცოცხლის გადარჩენას?

ფილონ ალექსანდრიელის და იოსებ ფლავიუსის მონათხრობებში პილატე წარმოჩინებულია, როგორც რომის მკაცრი თანამდებობის პირი, რომელიც პირადადაა პასუხიმგებელი უამრავ სასჯელზე და სისხლისღვრაზე მის მიერ დაქვემდებარებულ ოლქში. ხოლო სახარებისეულ წარმოდგენაში პილატე-ჰუმანური და მომთმენი მსაჯულია, რომელიც მთელი ძალით ცდილობდა უდანაშაულო ადამიანის გადარჩენას მაშინ, როდესაც ფილონი და იოსებ ფლავიუსი ერთ ხმაში ამტკიცებენ, რომ ის იყო ცალსახად მკაცრი ადამიანი იმ დროინდელი საზომებითაც კი.

1 ვერსია.

დღევანდელ დღეს არსებობს რამოდენიმე ვერსია, რომელიც ხსნის პილატეს ასეთი ქცევის მიზეზს. მკვლევარები ფიქრობენ, რომ პილატეს სურდა იესო ქრისტეს სიცოცხლის გადარჩენა მხოლოდ, იმიტომ რომ მოძულე იუდეველებს უსიამოვნო შეგრძნება ჰქონოდათ.

2 ვერსია.

სხვა მკვლევარები ფიქრობენ, რომ პილატეს უნდოდა იესო ქრისტეს გადარჩენა არა წუთიერი გავლენის გამო, არამედ სერიოზული სახელმწიფო მოსაზრებით: გალილეველი წინასწარმეტყველი ანადგურებს "სინედრიონის ავტორიტეტს, ფარისევლების და სადუკევლების. გამოდის, რომ რომს სწორედ ასეთი გამანადგურებელი ესაჭიროდა". სხვა სიტყვებით, იესო უსიტყვოდ ესაჭიროებოდა რომს და ნებისმიერი გზით იყო მისი დახსნა იუდეველთა მიერ განადგურებისაგან.

3 ვერსია.

რომის იუდეველი პროკურორები ძალიან ხშირად ქრთამს იღებდნენ რათა გაეთავისუფლებინათ დამნაშავეები, ყველაზე საშინელი ქურდები და დამნაშავეები. ამ ვერსიის მომხრეები ამბობენ, რომ პროკურორს უბრალოდ ქრთამი შესთავაზეს იესო ქრისტეს სიცოცხლის შესანარჩუნებლად (ევანგელისტები თვლიან, რომ იესო ქრისტეს საკმაოდ გავლენიანი მომხრეები-მაგალითად მისი საიდუმლო მეგობარი იოსებ არიმათიელი, იერუსალიმის სინედრიონის წევრი).

4 ვერსია.

არის ასევე საინტერესო ვერსია, რომლის მიხედვითაც პილატე პონტოელს სურდა შეენარჩუნებინა იესო ქრისტესთვის სიცოცხლე, იმიტომ რომ მას ჰქონდა სავარაუდო გათვლა კონფლიკტზე იესო ქრისტეს მომხრეებსა და ორთოდოქს ებრაელებს შორის ტაძარში ან მასთან ახლოს პასექის მოახლოების დროს. ასეთი შეტაკება მისცემდა რომაელებს საშუალებას ჩარეულიყვნენ კონფლიქტის მოგვარებაში და შექმნიდა ხელსაყრელ საშუალებას პილატეს მსახურებს გაეძარცვათ ტაძარი "შეუმჩნევლად".

მღვდელმთავარმა კაიაფამ, რომელმაც იცოდა პილატეს ამ გეგმების შესახებ გადაწყვიტა გაეწირა იესო ქრისტეს სიცოცხლე, რათა შეენარჩუნებინა ტაძრის ძვირფასეულობა. ამ ვერსიის მომხრეებს ახსენებენ პასექის დღესასწაულის წინ გაიმართა სინედრიონის სხდომა, რომელზეც "მოითათბირეს. . .მზაკვრულად შეეპყროთ იესო და მოეკლათ. . . მაგრამ ამბობდნენ: დღესასწაულზე არა, ხალხში შფოთი არ ატყდესო" (მათ.26:3-5). ამ საქციელის მამოტივირებელ მიზეზად კაიაფა ასახელებდა: "ვერ მოგიფიქრებიათ, რომ გვიჯობს ერთი ადამიანი მოკვდეს ხალხისათვის, ვიდრე მთელი ერი დაიღუპოს" (იოან.11:50).

5 ვერსია.

პილატე, როგორც სხვა რომის მოქალაქეები პატივს სცემდნენ და ეთაყვანებოდნენ ღმერთებს. პილატემ შესაძლოა მართლაც დაიჯერა, რომ იესო ქრისტე მესია იყო (ღვთის ძე), ვინაიდან მასზე ბევრი ხმები დადიოდა (მკვდრეთით აღადგენდა, ავადმყოფებს კურნავდა, ბრმებს თვალებს უხელდა). ვინაიდან, ჩვენ ვიცით რომ იესო ქრისტე იმყოფებოდა მეფე ჰეროდესთან, რომელმაც იესო ქრისტეს შესახებ მხოლოდ ხმები ჰქონდა გაგებული და ერთი პერიოდიის მას მკვდრეთით აღმდგარ იოანე ნათლისმცემლად თვლიდა. ერთმნიშვნელოვნად, მას გაგონებული ჰქონდა სასწაულების შესახებ, რომლებსაც იესო ქრისტე ახდენდა. შესაძლოა არც პილატე ყოფილიყო გამონაკლისი.

პილატეს მეუღლე სთხოვდა, რომ არ შეხებოდა იესო ქრისტეს, იმიტომ რომ მან სიზმარში უამრავი ტანჯვა გადაიტანა. პილატე ცდოლობდა დაერწმუნებინა ებრაელები რათა გაეშვათ იესო. პილატეს მეუღლეს სიზმარი ღვთის ნების თანახმად. სხვა შემთხვევაში ის იესო ქრისტეს მართალს არ უწოდებდა. შეიძლება სწორედ ამან შეაშინა პილატე. პილატე ცდილობდა დაერწმუნებინა ებრაელები რათა გაეშვათ იესო, რადგანაც მან ეს ვერ შეძლო მან ხელები დაიბანა.

კონსულტაციისთვის დაგვიკავშირდით