რა მომენტიდან იძენს იპოთეკა იურიდიულ ძალას?

იპოთეკა წარმოადგენს მოთხოვნის უზრუნველყოფის სანივთოსამართლებრივ საშუალებას, რითაც კრედიტორის (იპოთეკარის) სასარგებლოდ უფლებრივად „იტვირთება“ მოვალის ან/და მესამე პირის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება.

თავისი იურიდიული ბუნებით იგი „აქცესორულია“ ანუ ისე მჭიდროდაა დაკავშირებული ძირითად უფლებასთან (მოთხოვნასთან, რომლის უზრუნველყოფასაც ემსახურება), რომ არ შეიძლება არსებობდეს მის გარეშე ან მისგან დამოუკიდებლად.

იპოთეკა წყდება იმ მოთხოვნის გაუქმებასთან ერთად, რომლის უზრუნველსაყოფადაც იგი არსებობს. ასე მაგალითად, სასესხო სამართალურთიერთობიდან წარმოშობილი მოთხოვნის შესრულება (სესხისა და პროცენტების კრედიტორისათვის დაბრუნება) ავტომატურად გამოიწვევს იპოთეკის გაუქმებას, რადგან შესრულებით შეწყდება ის ვალდებულება (და, შესაბამისად, მოთხოვნა), რომელსაც იპოთეკა უზრუნველყოფდა.

იპოთეკის კრედიტორს უფლება აქვს, იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების მეშვეობით სხვა კრედიტორებთან შედარებით პირველ რიგში დაიკმაყოფილოს თავისი მოთხოვნა.

იპოთეკა ძალაში შედის მხოლოდ საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შედეგად. ამიტომ მხარეთა წერილობითი და სანოტარო წესით გაფორმებული იპოთეკის ხელშეკრულება არ წარმოშობს არავითარ უფლება-მოვალეობებს მანამ, სანამ მხარეები ან ერთ-ერთი მხარე არ განახორციელებს კანონით დადგენილი წესით მის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას.

იპოთეკა უზრუნველყოფს მხოლოდ ძირითადი ვალდებულების შესრულებას (მაგ. სესხის ძირი თანხისა და დარიცხული პროცენტის გადახდა) და არა თანამდევ მოთხოვნებს , თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული.

მოქმედი კანონმდებლობით დასაშვებია იპოთეკით უზრუნველყოფილ იქნეს არა მხოლოდ მისი გაფორმების დროისათვის არსებული მოთხოვნა, არამედ სამომავლო (რაც მომავალში წარმოიშობა) და პირობითი (რომლის წარმოშობა განსაზღვრული წინაპირობის დადგომაზეა დამოკიდებული) მოთხოვნები.

რა უფლებები ენიჭება იპოთეკარს მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას?

მოვალის მხრიდან ვალდებულების დარღვევის (შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების) შემთხვევაში კრედიტორს შეუძლია განახორციელოს იპოთეკის საგნის რეალიზაცია იძულებით აუქციონზე ან გამოიყენოს მხარეთა შორის შეთანხმებული რეალიზაციის სხვა მეთოდი (მეთოდები).კანონი ითვალისწინებს იპოთეკით დატვირთული უძრავი ნივთის პირდაპირ კრედიტორის (იპოთეკარის) საკუთრებაში გადასვლის შესაძლებლობასაც, რისთვისაც იპოთეკარმა და უძრავი ქონების მესაკუთრემ „ერთობლივი განცხადებით“ უნდა მიმართონ საჯარო რეესტრს.

თუ გამსესხებელი არ არის საქართველოს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობისადმი დაქვემდებარებული სუბიექტი (მაგ. ბანკი, მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, სესხის გამცემი სუბიექტი), ფიზიკურ პირზე (მათ შორის ინდივიდუალურ მეწარმეზე) გაცემული სესხის/კრედიტის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოთხოვნა მიიჩნევა სრულად დაკმაყოფილებულად იმ შემთხვევაშიც, როდესაც ქონების რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავალი/ქონების საბაზრო ღირებულება მთლიანად არ ფარავს კრედიტორის მოთხოვნის ოდენობას.

დამატებითი ინფორმაციის მიღების მიზნით დაუკავშირდით საერთაშორისო საადვოკატო კომპანია ,,ნაკაშიძე&პარტნიორები/ Law Office Nakashidze&Partners''-ს.

ვუზრუნველვყობთ თქვენს დაცვას/წარმომადგენლობას: საქართველოსა და იტალიაში ყველა ინსტანციის სასამართლოში; ადმინისტრაციულ ორგანოებში,საელჩო,საკონსულო,იუსტიციის სახლში და სამინისტროებში; სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირებას ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან;სტრასბურგის-ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში.