რომელია უკეთესი საჩუქარი თუ ანდერძი?

რომელია უკეთესი საჩუქარი თუ ანდერძი?

რა უპირატესობები აქვს ჩუქების ხელშეკრულებას ანდერძთან შედარებით?

1. ანდერძის შედგენისას ქონების განკარგვა ხდება გარდაცვალების შემდეგ, ხოლო ჩუქებისას სიცოცხლეშივე ქონების რეგისტრაციის შემდეგ.

2. სწორად შესრულებული ჩუქების აქტის გასაჩივრება სასამართლოში ძალიან რთულია (გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დადგინდა გაყალბება, თაღლითობა ან გამჩუქებლის ქმედუუნარობა.)

3. ხოლო ანდერძი შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში მთელი რიგი გარემოებების გამო და მოანდერძის ქონებიდან წილი მიიღონ სხვა მემკვიდრეებმა, რომლებიც არ არის დამოკიდებული მოანდერძის ნებასა და სურვილებზე.

ჩუქება – ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით.

ანდერძი – გარდაცვლილი პირის მიერ სიცოცხლეში წერილობით გამოვლენილი ნება, რომლითაც იგი თავის ქონებას ან ამ ქონების ნაწილს უტოვებს ერთ ან რამდენიმე პირს.

1 კითხვა: მე და ჩემს მეუღლეს გვსურს ერთად შევადგინოთ ანდერძი. როგორ უნდა მოვიქცეთ?

პასუხი: მეუღლეებს ერთობლივად შეუძლიათ, შეადგინონ ანდერძი, მაგრამ ურთიერთმემკვიდრეობის შესახებ. ანუ გარდა მეუღლეებისა, ერთობლივი ანდერძი არ შეიძლება, ეხებოდეს სხვა პირს.

2 კითხვა: მამაჩემმა, რომელიც გარდაიცვალა, დატოვა ორი ანდერძი. აქედან, ერთი შედგენილია სანოტარო ფორმით, მეორე კი არა. რომელს ექნება ძალა?

პასუხი: აღნიშნულ შემთხვევაში სანოტარო ფორმით შედგენილ ანდერძს აქვს უპირატესი ძალა, შესაბამისად იხელმძღვანელებთ სანოტარო ფორმით შედგენილი ანდერძის მიხედვით.

3 კითხვა: ჩემს სახელზე შედგენილია ანდერძი, რომლითაც საცხოვრებელი სახლი მიანდერძეს. ვერ ვიღებ სამკვიდრო მოწმობას იმ მოტივით, რომ ეს სახლი არ ეკუთვნის გარდაცვლილს...

პასუხი: ანდერძში მითითებული ქონების მიღების ერთ-ერთ პირობას წარმოადგენს ის, რომ ნაანდერძევი ქონება აუცილებლად უნდა იყოს რეგისტრირებული მოანდერძის სახელზე. თუ აღმოჩნდება, რომ ის ქონება, რომელიც მითითებულია ანდერძში, საჯარო რეესტრის ან ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დაცული მონაცემებით არ არის მოანდერძის სახელზე, ამ შემთხვევაში, ანდერძისმიერი მემკვიდრე ვერ მიიღებს სამკვიდრო მოწმობას ანდერძში მითითებულ ქონებაზე.

4 კითხვა: ანდერძით ნათესავმა დამიტოვა ბინა, ასევე ვარ მეოთხე რიგის მემკვიდრე, სხვა წინა რიგის მემკვიდრეები არ არიან ცოცხლები. მაგრამ ჩემს გარდა სხვა მეოთხე რიგის მემკვიდრეებიც არსებობენ, ამ შემთხვევაში აქვთ მათ წილის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი: დიახ, ანდერძით მიიღებთ ქონების ნახევარზე, ხოლო დარჩენილი ნახევარი გაიყოფა თანაბრად იმ მემკვიდრეებზე რომლებიც ცოცხლები არიან, მათ შორის თქვენზე.

5 კითხვა: ვარ იმ პირის მემკვიდრე, რომელსაც ქონება ჰქონდა საქართველოში, მაგრამ გარდაცვალების მომენტისათვის იგი იყო სხვა სახელმწიფოს მოქალაქე, საქართველოში შევძლებ სამკვიდრო მოწმობის აღებას?

პასუხი: პირველ რიგში სამკვიდრო მოწმობა უნდა აიღოთ იმ ქვეყანაში, რომლის მოქალაქესაც გარდაცვალების მომენტისათვის წარმოადგენდა გარდაცვლილი (მამკვიდრებელი), უნდა გაიცეს სამკვიდრო მოწმობა. აღნიშნული დოკუმენტი მემკვიდრის მიერ წარდგენილ უნდა იქნეს საქართველოს ნოტარიუსთან, რის შემდეგაც გაიცემა სამკვიდრო მოწმობა საქართველოში არსებულ, მამკვიდრებლის კუთვნილ კონკრეტულ ქონებაზე.

6 კითხვა: ანდერძის არსებობა უკარგავს თუ არა სხვა მემკვიდრეებს სამკვიდროს მიღების უფლებას?

პასუხი: მიუხედავად იმისა, რომ პირმა შესაძლოა მთელი ქონება განკარგოს ანდერძის საფუძველზე, მოანდერძის პირველი რიგის კანონით მემკვიდრეები შვილები, მშობლები და მეუღლე, ანდერძის შინაარსის მიუხედავად, უფლებამოსილნი არიან მიიღონ სამკვიდრო, რასაც ეწოდება სავალდებულო წილი.

7 კითხვა: თუ მემკვიდრე არ იმყოფება საქართველოში, შეძლებს სამკვიდრო ქონების მიღებას?

პასუხი: დიახ შეძლებს.

8 კითხვა: ეკუთვნის თუ არა საკვიდრო ქონებიდან წილი შვილიშვილს?

პასუხი: შვილიშვილები თანასწორად იღებენ იმ წილს, რომელიც კანონით მემკვიდრეობის დროს მათი გარდაცვლილი მშობელს მიიღებდა.

9 კითხვა: ქორწინების გარეშე დაბადებული ბავშვს აქვთ თუ არა მემკვიდრეობის მიღების უფლება?

პასუხი: არასრულწლოვანის უფლებაზე – იყოს მემკვიდრე, არანაირ გავლენას არ ახდენს ისეთი გარემოება, როდესაც მშობლების ქორწინება არ არის რეგისტრირებული, (მათ შორის არც ალიმენტის მიღების უფლებაზე) ანუ ქორწინების გარეშე დაბადებული ბავშვის მემკვიდრეობის უფლებაც გარანტირებული და დაცულია კანონით.

ანდერძის შედგენისას გაითვალისწინეთ შემდეგი წესები:

1. დაუშვებელია ორი ან მეტი პირის მიერ ერთობლივი ანდერძის შედგენა (მხოლოდ მეუღლეებს აქვთ უფლება შეადგინონ ერთობლივი ანდერძი ურთიერთმემკვიდრეობის თაობაზე).

2. ანდერძზე აუცილებლად უნდა მიუთითოთ თარიღი.

3. თუ მოანდერძე რაიმე მიზეზით თვითონ ვერ მოაწერს ხელს ანდერძს, შეიძლება მისი თხოვნით ხელი მოაწეროს სხვა პირმა. ამასთან, უნდა აღინიშნოს მიზეზი, რის გამოც მოანდერძემ ვერ შეძლო ანდერძზე ხელის მოწერა.

4. ანდერძის მოწმეები არ შეიძლება იყვნენ: არასრულწლოვანები, ქმედუუნაროდ აღიარებული პირები, ანდერძით მემკვიდრე და მისი ნათესავები დამავალი და აღმავალი ხაზით, დები, ძმები, მეუღლე და საანდერძო დანაკისრის მიმღები (ლეგატარი).

5. ცნობების გამხელის უფლება არ აქვს პირს, რომელმაც დაადასტურა ანდერძი, მოწმეს, ასევე პირებს რომლებმაც ხელი მოაწერეს ანდერძს მოანდერძის ნაცვლად.

6. თუკი მოანდერძემ შეადგინა ერთზე მეტი ანდერძი, ძალაშია ის, რომელიც უფრო გვიანდელი თარიღით არის შედგენილი. ხოლო თუკი არსებობს შინაურული და სანოტარო ფორმის ანდერძები, ძალაშია სანოტარო ფორმით შედგენილი ანდერძი შედგენის თარიღის მიუხედავად.

7. მოანდერძეს თავისი სურვილისამებრ შეუძლია შეცვალოს ან გააუქმოს ანდერძი.ანდერძის გახსნა და აღსრულება ხდება მხოლოდ მოანდერძის გარდაცვალების შემდეგ.