სტრასბურგის სასამართლოს გადაწყვეტილება: რატომ ცნო „თ.ხ. საქართველოს წინააღმდეგ“ საქმე დაუშვებლად?

ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (ECHR) მიიღო გადაწყვეტილება საქმეზე „თ.ხ. საქართველოს წინააღმდეგ“, რომელმაც კიდევ ერთხელ გამოკვეთა მნიშვნელოვანი საზღვარი კერძო პირებს შორის დავასა და სახელმწიფოს პასუხისმგებლობას შორის. სტრასბურგის სასამართლომ საჩივარი დაუშვებლად ცნო და დაადგინა, რომ საქართველოს სახელმწიფომ სწორად დაიცვა ბალანსი მხარეებს შორის.

საქმე შეეხებოდა ფიზიკურ პირებს შორის დავას, რომელიც სოციალურ მედიაში 2016 წელს გამოქვეყნებულ პოსტს უკავშირდებოდა. აღნიშნული პოსტი თავის მხრივ ეხებოდა 2011 წელს მომხდარ სავარაუდო ფაქტს, რაც საქმეს დამატებით სირთულეს სძენდა როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით.

მომჩივანი ამტკიცებდა, რომ სახელმწიფოს მხრიდან ადგილი ჰქონდა არასათანადო რეაგირებას, თუმცა ევროპულმა სასამართლომ საჩივარი აშკარად დაუსაბუთებლად მიიჩნია და უარი თქვა მის არსებით განხილვაზე.

სტრასბურგის სასამართლოს განმარტებით, მოცემული დავა წარმოადგენდა კერძო სამართლებრივ ურთიერთობას ორ ფიზიკურ პირს შორის და არ მოითხოვდა სისხლისსამართლებრივი მექანიზმების გამოყენებას. სასამართლომ განსაკუთრებული ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ ეროვნულმა ორგანოებმა მომჩივანს სწორად მიუთითეს დავის გადაწყვეტის შესაბამისი სამართლებრივი გზა - სამოქალაქო სამართლებრივი პროცედურა. მიუხედავად ამისა, მომჩივანმა აღნიშნული მექანიზმი არ გამოიყენა.

ამასთანავე, სასამართლომ შეაფასა სახელმწიფოს ქმედებები და აღნიშნა, რომ მიუხედავად სისხლისსამართლებრივი დევნის არარელევანტურობისა, საგამოძიებო ორგანოებმა 2016 წელს დაუყოვნებლივ განახორციელეს შესაბამისი მოქმედებები და პროცესი არ შეიცავდა არსებით ხარვეზებს.

ევროპულმა სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სახელმწიფოს ვალდებულება ადამიანის უფლებების დაცვის კუთხით არ ნიშნავს ყველა კერძო დავაში სისხლისსამართლებრივი ჩარევის აუცილებლობას. პირიქით, მნიშვნელოვანია სამართლებრივი მექანიზმების სწორად დიფერენცირება - კერძო სამართლებრივი დავები უნდა გადაწყდეს შესაბამისი სამართლებრივი ინსტრუმენტებით.

საბოლოოდ, სასამართლომ გაიზიარა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს პოზიცია და დაასკვნა, რომ სახელმწიფოს მიერ დაცული იყო სამართლიანი ბალანსი კერძო პირებს შორის არსებული დავის განხილვისას. შედეგად, საჩივარი აშკარად დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული და დაუშვებლად გამოცხადდა.

რას ნიშნავს ეს გადაწყვეტილება პრაქტიკაში? ეს გადაწყვეტილება მნიშვნელოვანია, რადგან:

✔️ ადგენს, რომ ყველა კონფლიქტი არ საჭიროებს სისხლისსამართლებრივ ჩარევას
✔️ ხაზს უსვამს სამოქალაქო სამართლის მნიშვნელობას კერძო დავებში
✔️ ამყარებს სახელმწიფოს პოზიციას ბალანსის დაცვასთან დაკავშირებით
✔️ აძლიერებს პრინციპს, რომ სამართლებრივი გზის სწორად შერჩევა კრიტიკულად მნიშვნელოვანია

იხილეთ ბმულზე: ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ საქმე - „თ.ხ. საქართველოს წინააღმდეგ“ დაუშვებლად გამოაცხადა და დაადგინა, რომ სახელმწიფომ სწორად დაიცვა ბალანსი ორ ფიზიკურ პირს შორის არსებული სამართლებრივი დავის მიმდინარეობისას.