ბავშვი არის ბინის თანამესაკუთრე - შემიძლია გავყიდო უძრავი ქონება სასამართლოს გარეშე?

ბავშვი არის ბინის თანამესაკუთრე – შემიძლია გავყიდო უძრავი ქონება სასამართლოს გარეშე?

ნათია ნაკაშიძე, (სპეციალიზაცია: სამოქალაქო, ადმინისტრაციული საქმეები და ბავშვთა უფლებები) უპასუხებს თქვენს შეკითხვებს

კითხვა: ბავშვი ოჯახის სხვა წევრებთან ერთად არის ბინის მესაკუთრე. ვაპირებთ ამ ბინის გაყიდვას და უკეთესი პირობების მქონე ბინის შეძენას. მითხრეს, რომ ბავშვის ქონებას სასამართლოს გარეშე ვერ გავყიდი. შეგიძლიათ ამიხსნათ, ნამდვილად ასეა და ზოგადად რა უფლებები აქვთ არასრულწლოვნებს ქონების კუთხით?

პასუხი: არა მხოლოდ შეგიძლიათ, არამედ ვალდებულიც ხართ მიმართოთ სასამართლოს, თუ არასრულწლოვანი არის ბინის მესაკუთრე და თქვენ აპირებთ მის გაყიდვას.

რა უნდა იცოდეთ არასრულწლოვანთა ქონებრივი უფლებების შესახებ?
საქართველოს კანონმდებლობით, ბავშვებს, ისევე როგორც სრულწლოვან პირებს, აქვთ საკუთრებისა და მემკვიდრეობის უფლება. კანონი მკაფიოდ განსაზღვრავს, რომ არასრულწლოვანი პირის სახელზე რეგისტრირებული ქონება წარმოადგენს მის პირად საკუთრებას და მასზე ნებისმიერი მნიშვნელოვანი განკარგულება უნდა ემყარებოდეს მის საუკეთესო ინტერესს.

კითხვა: ვინ შეიძლება დაიცვას ბავშვის ქონებრივ ინტერესებს?

პასუხი: არასრულწლოვანის კანონიერი წარმომადგენლები არიან მშობლები ან მეურვეები, რომლებიც ბავშვების სახელით ახორციელებენ მათი უფლებების დაცვას ბავშვთა უფლებებში სპეციალუზირებული ადვოკატების დახმარებით, ჩვენს საადვოკატო ბიუროში, ბავშვთა უფლებებში სპეციალუზირებული ადვოკატია ნათია ნაკაშიძე . ქონებრივი საკითხები, განსაკუთრებით უძრავი ქონების გაყიდვა ,საჭიროებს დამატებით მექანიზმებს არასრულწლოვანთა ინტერესების დასაცავად.

კითხვა: როგორ რეგულირდება კანონით ბავშვის საკუთრების განკარგვის წესები ?

პასუხი: ბავშვის უფლებათა კოდექსი, რომელიც ძალაში შევიდა 2019 წელს, ამბობს, რომ ბავშვი უფლებამოსილია ისარგებლოს საკუთრებასთან დაკავშირებული უფლებებით, მისი ასაკისა და განვითარების დონის შესაბამისად კანონიერ წარმომადგენელთან ერთად.

თუმცა, თუ თქვენ აპირებთ ბავშვის სახელზე რეგისტრირებული ბინის გაყიდვას, საქმე ასე მარტივად არ არის:

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით: ბავშვის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება, ან 1,000 ლარზე მეტი ღირებულების მოძრავი ქონება, შესაძლებელია მხოლოდ:

ა) ბავშვის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით

ბ) მოსამართლის თანხმობის საფუძველზე

კითხვა: რას ნიშნავს “ბავშვის საუკეთესო ინტერესი”?

პასუხი: ეს არ არის მშობლის სუბიექტური შეფასება. კანონში განსაზღვრულია, რომ ბავშვის საუკეთესო ინტერესი მოიცავს:

მის ა) ფიზიკურ და ფსიქო-სოციალურ კეთილდღეობას

ბ) უსაფრთხოებას

გ) განათლებას და განვითარებას

დ) ჯანმრთელობის დაცვას

ე) და საზოგადოებრივ და ზნეობრივ ფასეულობებთან შესაბამისობას

არასრულწლოვანის უძრავი ქონების განკარგვისას მშობელს ევალება, მოსამართლის წინაშე დაასაბუთოს, რომ ქონების განკარგვა რეალურად ემსახურება ამ ინტერესებს.

კითხვა: როდის არის შესაძლებელისასამართლოს გარეშე ბინის გაყიდვა ?

პასუხი: მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ არ სრულდება შემდეგი პირობები:

ა) ბავშვი არ არის მესაკუთრე

ბ) ქონება არის დროებითი სარგებლობის ობიექტი (მაგ., გაქირავება, სადაც საკუთრების უფლება არ იცვლება)

გ) ქონება არ არის ბავშვის სახელზე რეგისტრირებული

დ) თუ ბინა ბავშვის საკუთრებაა - განკარგვის უფლება გაქვთ მხოლოდ სასამართლოს თანხმობით.

რომ შევაჯამოთ, თუ არასრულწლოვანი არის ბინის თანამესაკუთრე, თქვენ ვალდებული ხართ, მოიპოვოთ სასამართლოს თანხმობა მისი ქონების გასხვისებისას. კანონი ბავშვის უფლებებს მაქსიმალურად იცავს, და ქონების განკარგვა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ იგი ემსახურება ბავშვის საუკეთესო ინტერესებს - რაც მშობელმა უნდა დაასაბუთოს დოკუმენტურად და მტკიცებულებით.

საადვოკატო ბიურო “ნაკაშიძე და პარტნიორები“ აგრძელებს თქვენს მიერ გამოგზავნილ საინტერესო კითხვებზე პასუხების გაცემას. თუ გაქვთ შეკითხვა იურისტთან და გჭირდებათ კომპეტენტური პასუხის მიღება, სტატიის ქვეშ, შეგიძლიათ მოგვწეროთ შეკითხვები და შევეცდებით უმოკლეს დროში მიიღოთ პასუხები.