რა არის თავდებობის ხელშეკრულება და რატომ უნდა იცოდეთ მისი ყველა საფრთხე - განმარტავს ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე

თანამედროვე ეკონომიკურ ურთიერთობებში თავდებობის ხელშეკრულება ხშირად გვხვდება როგორც ფინანსურ, ასევე პირად ვალდებულებებში. თუმცა, ბევრს არ აქვს გააზრებული, თუ რას ნიშნავს თავდებად დადგომა და რა პასუხისმგებლობას იღებს ამ დროს ადამიანი.

ადმინისტრაციულ, სამოქალაქო და ბავშვთა უფლებებში სპეციალიზებული ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე განმარტავს, რომ თავდებობის ხელშეკრულება ერთი შეხედვით მარტივი სამართლებრივი დოკუმენტია, თუმცა მისი შედეგები შეიძლება საკმაოდ სერიოზული აღმოჩნდეს.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 891-ე მუხლი ადგენს: „თავდებობის ხელშეკრულებით თავდები კისრულობს ვალდებულებას კრედიტორის წინაშე, მესამე პირის ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით.“ - ეს ნიშნავს, რომ თავდები ხდება პირი, რომელიც საკუთარ ქონებრივ პასუხისმგებლობას უკავშირებს სხვის ვალდებულებას - ფაქტობრივად, „უზრუნველყოფს“ ვალის დაფარვას იმ შემთხვევაში, თუ მოვალე ვერ შეძლებს გადახდას.

თავდებობა არის პიროვნული უზრუნველყოფის მექანიზმი, რომელიც მჭიდროდ უკავშირდება მთავარ ვალდებულებას. აქ ვხვდებით სამ სამართლებრივ ურთიერთობას:

1. კრედიტორსა და ძირითად მოვალეს შორის,

2. კრედიტორსა და თავდებს შორის,

3. მოვალესა და თავდებს შორის.

ამ სამკუთხედის ერთ-ერთი მხარის შეცდომამ ან დაუფიქრებელმა მოქმედებამ შეიძლება სერიოზული სამართლებრივი შედეგები გამოიწვიოს - განსაკუთრებით თავდებისათვის.

ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ თავდებობის ხელშეკრულება ხშირად შეიცავს ფარულ საფრთხეს:

• ბევრი ადამიანი არ აცნობიერებს, რომ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში სწორედ თავდები აგებს პასუხს, და არა მხოლოდ მოვალე;

• თავდების პასუხისმგებლობა შესაძლოა გავრცელდეს მთელ მის ქონებაზე;

• ხშირია შემთხვევები, როცა სუბიექტი მოტყუებით ან დაუფიქრებლად აწერს ხელს ხელშეკრულებას და შემდეგ რთულ ფინანსურ მდგომარეობაში ვარდება;

• თავდების რისკი იზრდება, თუ მთავარი მოვალე ფინანსურად სუსტია ან განზრახ არ ასრულებს ვალდებულებებს.

თუ თქვენგან მოითხოვენ თავდებად დადგომას, ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე გირჩევთ:

1. ყურადღებით გაეცნოთ ხელშეკრულების თითოეულ პუნქტს;

2. დარწმუნდეთ, რომ იცით ვალდებულების სრული მოცულობა და თანხა;

3. მოითხოვეთ ძირითადი მოვალის ფინანსური მდგომარეობის შესახებ ინფორმაცია;

4. არ მოაწეროთ ხელი ემოციურად ან ზეწოლის ქვეშ;

5. კონსულტაცია გაიარეთ პროფესიონალ იურისტთან/ადვოკატთან;

„თავდებობის ხელშეკრულება ხშირად აღიქმება მეგობრობის ან ნდობის გამოხატულებად, მაგრამ სამართლებრივად ეს არის სერიოზული ფინანსური ვალდებულება. თავდები ყოველთვის უნდა აცნობიერებდეს, რომ კრედიტორის წინაშე ის სრულფასოვანი მოვალეა“ - აცხადებს ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე.