მეურვეობა და მზრუნველობა საქართველოში - ვის და როგორ შეიძლება დაენიშნოს?

ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე, ადმინისტრაციულ, სამოქალაქო და ბავშვთა უფლებებში სპეციალიზებული იურისტი, განიხილავს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს სამართლებრივ მექანიზმს - მეურვეობასა და მზრუნველობას, რომელიც უზრუნველყოფს იმ პირთა უფლებებისა და ინტერესების დაცვას, ვისაც სხვადასხვა მიზეზის გამო არ შეუძლიათ საკუთარი უფლებების დამოუკიდებლად განხორციელება.

მეურვეობა-მზრუნველობა წარმოადგენს სამართლებრივ ინსტიტუტს, რომელიც მიზნად ისახავს ბავშვებისა და სრულწლოვანი ქმედუუნარო პირების ინტერესების დაცვას. ეს მექანიზმი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც ადამიანი დარჩენილია მშობლის ან მეურვის მზრუნველობის გარეშე.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1275-ე მუხლის თანახმად, მეურვეობა ან მზრუნველობა წესდება:

(ა) არასრულწლოვანზე, რომელიც მშობლის მზრუნველობის გარეშე დარჩა - გარდაცვალების, უგზო-უკვლოდ დაკარგვის, მშობლის უფლების ჩამორთმევის, შეჩერების ან შეზღუდვის, ან ბავშვის მიტოვებულად აღიარების გამო;

(ბ) სრულწლოვანზე, რომელსაც ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო არ შეუძლია დამოუკიდებლად განახორციელოს თავისი უფლებები და მოვალეობები.

რა ასაკის ბავშვზე წესდება მეურვეობა ან მზრუნველობა?

• მეურვეობა წესდება ბავშვზე, რომელსაც არ მიუღწევია 7 წლის ასაკისთვის;

• მზრუნველობა 7-დან 18 წლამდე ასაკის არასრულწლოვანზე.

გარდა ამისა, კანონმდებლობა ითვალისწინებს იმ შემთხვევასაც, როდესაც სრულწლოვანი ქმედუნარიანი პირი საკუთარი სურვილით ითხოვს მზრუნველის დანიშვნას, თუკი ჯანმრთელობის მდგომარეობა მას არ აძლევს საშუალებას დამოუკიდებლად შეასრულოს თავისი ვალდებულებები.

კანონის თანახმად, მეურვე ან მზრუნველი უნდა დაინიშნოს არაუგვიანეს ერთი თვისა მას შემდეგ, რაც შესაბამის ორგანოსათვის გახდება ცნობილი მეურვეობის ან მზრუნველობის საჭიროება.

დანიშვნისას აუცილებელია კანდიდატის თანხმობა - ეს უზრუნველყოფს პირის ინტერესების პატივისცემასა და კეთილსინდისიერად შესრულებულ მოვალეობას.

როგორც ადვოკატი ნათია ნაკაშიძე აღნიშნავს “მეურვეობის ან მზრუნველობის დანიშვნისას მთავარი მიზანია არა ფორმალური ვალდებულების შესრულება, არამედ იმ პირის კეთილდღეობა, ვისაც რეალურად სჭირდება დახმარება.”

თუ თქვენ გაქვთ შეკითხვები მეურვეობის ან მზრუნველობის დანიშვნის წესთან დაკავშირებით,
მნიშვნელოვანია, რომ მიმართოთ კვალიფიციურ იურისტს, რომელიც გაგიწევთ სწორ კონსულტაციას და დაგეხმარებათ შესაბამისი სამართლებრივი გზების სწორად გამოყენებაში.