1921 წლის 25 თებერვალი - საბჭოთა ოკუპაცია საქართველოში და თავისუფლების დაკარგვა

1921 წლის 25 თებერვალი საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ტრაგიკული და დამამახსოვრებელი თარიღია. იმ დღეს, როდესაც თბილისი მე-11 წითელმა არმიამ დაიკავა, საქართველო დაკარგა დამოუკიდებლობა და რუსეთის საბჭოთა იმპერიის ნაწილად იქცა.

დემოკრატიულად არჩეული მთავრობის და სამოქალაქო საზოგადოების დაუღალავი წინააღმდეგობის მიუხედავად, ქვეყნის თავდაცვის ძალებმა ვერ მოახერხეს იმპერიალისტური ძალების შეკავება.

ხუთკვირიანი გმირული ბრძოლის შემდეგ, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დაცემა იქცა თავისუფლების, ღირსებისა და ეროვნული ერთიანობის სიმბოლოდ.

ოკუპაციას მალევე მოჰყვა სასტიკი რეპრესიები. აიკრძალა პოლიტიკური პარტიები, განადგურდა დამოუკიდებელი მედია და ათასობით მოქალაქე დააპატიმრეს ან გადაასახლეს.

ბოლშევიკური რეჟიმი მიზანმიმართულად ამოშლიდა ეროვნულ იდენტობას, ცდილობდა ქართული კულტურისა და დამოუკიდებლობის იდეის დათრგუნვას.

მიხეილ ჯავახიშვილი ამ ისტორიულ ტრაგედიას ასე გამოეხმაურა: „25 თებერვალს მე ვიგრძენი, თუ როგორ შემოვიდა ტანში მჭრელი მახვილი, რომელიც მას აქეთ, დღითიდღე უფრო ღრმად მერჭობა... ახლა სატევრის წვერი ზედ გულზე მაქვს დაბჯენილი და ვგრძნობ, ოდნავ რომ შევინძრე, ჩამესობა და ისე გამათავებს...“ ეს ციტატა არა მხოლოდ მწერლის პირად განცდას გამოხატავს, არამედ მთლიანი ერის ტკივილს და ღირსების დამცირების შეგრძნებას ასახავს.

აბჭოთა ოკუპაციას ეძღვნება ქართველი სიმბოლისტის, კოლაუ ნადირაძის ცნობილი ლექსიც - მისი სიტყვები კვლავ ცოცხლობს როგორც მოწოდება, რომ თავისუფლება არასოდეს არის მარადიული, თუ ერი არ იცავს მას ყოველდღე.

თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
ძილ-ღვიძლად იგო ქალაქი ჩვენი,
საშინელებას კვლავ სჭედდა გრდემლი

ისევ გოლგოთა, სისხლი და ცრემლი!
მშობელო დედავ, ისევ გაგყიდეს,
ისევ წამების ჯვარი აგკიდეს,
არ შეგიბრალეს, კვლავ არ დაგინდეს!

თოვდა და თბილისს ებურა თალხი.
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.
დაცხრა კოჯორი და ტაბახმელა,
მხოლოდღა თოვლი ცვიოდა ნელა,
ეფინებოდა გმირების გვამებს
განგმირულ მკერდებს, დალეწილ მკლავებს,
და უძრავ იყო თებერვლის ღამე.

თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი.

იმ გზით, სად წინათ ელავდნენ ხმლები,
სად სამას გმირთა დაიფშვნა ძვლები,
სად ქართლის დედის ცრემლით ნანამი,
მძიმედ დაეშვა ჩვენი ალამი,

სად გმირთა სისხლით ნაპოხიერი,
თოვლს დაეფარა კრწანისის ველი,
წითელი დროშით, მოღერილ ყელით,
თეთრ ცხენზე მჯდომი, ნაბიჯით ნელით
შემოდიოდა სიკვდილი ცელით!

თოვდა… და თბილისს ებურა თალხი,
დუმდა სიონი და დუმდა ხალხი!

საქართველოს ოკუპაციის დღე გვახსენებს, რომ ისტორიის დავიწყება ნიშნავს მის გამეორებას.
ამიტომ, ყოველი თაობა ვალდებულია დაიცვას ის თავისუფლება, რომლისთვისაც 1921 წლის გმირებმა თავიანთი სიცოცხლე გასწირეს.