სერვიტუტი და მისი გამოყენების წესები

უძრავი ქონების სამართლებრივი შეზღუდვების აქამდე შემუშავებული არაერთი მეთოდი არსებობს, მათ შორის ერთ-ერთი - სერვიტუტი. სერვიტუტის დადგენისას მესამე პირს ენიჭება უფლება გამოიყენოს სხვისი მიწის ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ნივთი, ან მოსთხოვოს მესაკუთრეს გარკვეული ქმედებებისგან თავშეკავება.

სერვიტუტით შეიძლება დაიტვირთოს არა მხოლოდ მიწა, არამედ ნებისმიერი სხვა უძრავი ნივთიც, მაგალითად, საცხოვრებელი ბინა.

სერვიტუტის დროს უმთავრესი პირობაა, რომ უძრავი ქონების მესაკუთრეს შეეძლოს ამ ქონებით გარკვეულწილად სარგებლობა.

სერვიტუტის დასანერგად გამოიყენება იგივე პროცედურა, რაც უძრავი ნივთის შეძენას სჭირდება: იდება წერილობითი შეთანხმება და ის რეგისტრირდება საჯარო რეესტრში.

მხარეების ურთიერთობის წესებსა და მათი უფლებ-ვალდებულებებს სამოქალაქო კოდექსი არეგულირებს.

სერვიტუტით მოსარგებლემ მესაკუთრის ინტერესები გათვალისწინებული უნდა ჰქონდეს; თუ ნაკვეთზე ან შენობაზე რაიმე ნაგებობაა, მასვე მათი მოვლა-პატრონობის მოვალეობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მხარეები სხვა შეთანხმებას მიაღწევენ.

მესაკუთრეს, თავის მხრივ, უფლება აქვს აღნიშნული შენობა (ან მისი ნაწილი) პირადი ან ოჯახის საცხოვრებლად გამოიყენოს, თუმცა ამ უფლებას ვერც ხელშეკრულებით და ვერც მემკვიდრეობით ვერ გადასცემს მესამე პირს.

უსაფრთხოების მიზნით, როდესაც მიწის ნაკვეთი ორ-სამ ან მეტ ნაწილად იყოფა, ყოველი ცალკეული ნაკვეთისთვის სერვიტუტი დამოუკიდებლად უნდა დარეგისტრირდეს, რაც დასაშვებია იქამდე, სანამ ეს ნაბიჯი სერვიტუტი არ აუარესებს მიწის ნაკვეთის მესაკუთრის მდგომარეობას.

მესაკუთრე დაუბრკოლებლად უნდა სარგებლობდეს იმ უფლებებით, რომლებიც ხელშეკრულებაში აქვს განსაზღვრული. თუ მასში ხელის შეშლა მოხდება, იგი უფლებამოსილია მოითხოვოს ამ ხელშეშლის შეწყვეტა და დაზიანების ანაზღაურება; ხოლო თუ ხელშეშლის შეჩერება ობიექტურად ვერ ხერხდება, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა მაინც შესაძლებელია.