რა განსხვავებაა დამცავ ორდერსა და შემაკავებელ ორდერს შორის?

დღეს, როდესაც ოჯახური ძალადობის პრევენცია და ადამიანის უფლებათა დაცვა საზოგადოების დღის წესრიგის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს თემად იქცა, ხშირად ჩნდება კითხვა - რა განსხვავებაა დამცავ ორდერსა და შემაკავებელ ორდერს შორის?

რა არის შემაკავებელი ორდერი? - შემაკავებელი ორდერი წარმოადგენს პოლიციის მიერ გაცემულ დაუყოვნებელ რეაგირების ზომას. ის გამოიცემა მაშინ, როცა ადგილი აქვს ძალადობის ფაქტს ან რეალურ საფრთხეს.

პოლიციელი ფაქტზე გასვლისთანავე უფლებამოსილია გამოსცეს შემაკავებელი ორდერი, რომელიც მოქმედებაში დაუყოვნებლივ შედის და მიზნად ისახავს მსხვერპლის უსაფრთხოების დაცვას.

შემაკავებელი ორდერის ასლი იგზავნება რამდენიმე უწყებაში:

(ა) შსს-ის ტერიტორიულ ორგანოში;

(ბ) საინფორმაციო-ანალიტიკურ დეპარტამენტში;

(გ) შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში (თუ საქმე იარაღთანაა დაკავშირებული);

(დ) მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოში (თუ ორდერი არასრულწლოვანს ეხება);

შემაკავებელი ორდერი მოქმედებს მაქსიმუმ 1 თვემდე ვადით და შესაძლოა გასაჩივრდეს 3 დღის განმავლობაში.
ეს მექანიზმი ძალადობის ფაქტზე რეაგირების სწრაფ საშუალებას წარმოადგენს და მსხვერპლს დროებით უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს.

დამცავი ორდერი განსხვავდება შემაკავებლისგან იმით, რომ იგი სასამართლოს მიერ გამოიცემა, მსხვერპლის ან მისი წარმომადგენლის განცხადების საფუძველზე.. სასამართლო ვალდებულია განაცხადი 10 დღის ვადაში განიხილოს და მიიღოს გადაწყვეტილება დამცავი ორდერის გამოცემის, გაუქმების, გაგრძელების ან უარის თქმის შესახებ.

დამცავი ორდერის მოთხოვნის უფლება აქვს:

(ა) თვით მსხვერპლს,

(ბ) მსხვერპლის ოჯახის წევრს,

(გ) ან პირს, რომელიც მსხვერპლს სთავაზობს იურიდიულ, ფსიქოლოგიურ ან სამედიცინო დახმარებას - მსხვერპლის თანხმობით.

სასამართლო განსაზღვრავს ორდერის მოქმედების ვადას, რომელიც შეიძლება იყოს მაქსიმუმ 6 თვე. თუ საფრთხე კვლავ არსებობს, ორდერის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს დამატებით 3 თვის ვადით.

ორივე ორდერი წარმოადგენს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ეფექტურ მექანიზმს ოჯახური ძალადობის პრევენციისა და მსხვერპლთა დაცვისთვის. შესაბამისად, ძალადობის შემთხვევისას მოქალაქემ უნდა იცოდეს საკუთარი უფლება,