ქირავნობის ხელშეკრულების მოშლა

ქირავნობის საფუძველზე ხელშეკრულების ერთი მხარე - გამქირავებელი კისრულობს ვალდებულებას, ხელშეკრულების მეორე მხარეს - დამქირავებელს დროებით სარგებლობაში გადასცეს განსაზღვრული ნივთი დანიშნულებისამებრ სარგებლობის უფლებით. ქირავნობის ხელშეკრულებით დამქირავებელს ნივთი საკუთრებაში არ გადაეცემა. დამქირავებელზე ნივთით სარგებლობის უფლება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადის განმავლობაში გადადის, ვადის ამოწურვისთანავე დამქირავებელი ვალდებულია ხელშეკრულების საგანი უკან დაუბრუნოს გამქირავებელს.

გამქირავებელი ვალდებულია დამქირავებელს გადასცეს უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო ნივთი და შეინარჩუნოს ნივთის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგისი მდგომარეობა ქირავნობის მთელი დროის განმავლობაში. ხოლო თავისმხრივ, დამქირავებელმა უნდა გადაუხადოს გამქირავებელს დათქმული ქირა. გამქირავებელი ასევე ვალდებულია თავი შეიკავოს ისეთი მოქმედებების განხორციელებისგან, რომელიც ხელს შეუშლის დამქირავებლის მიერ ქირავნობის საგნით სარგებლობას. კანონი იცავს დამქირავებლის ინტერესებს ქირავნობის საგნის მიმართ და უზრუნველყოფს გამქირავებლის ჩაურევლობას დამქირავებლის ნივთზე მფლობელობისა და სარგებლობის უფლებაში.

თუმცა ხშირად ხდება გამქირავებლის მიერ ნაკისრი ვალდებულებების უხეში დარღვევა, რა დროსაც ხელშეკრულების მოშლის საკითხი იჩენს თავს. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 399-ე მუხლის თანახმად, მოშლისთვის საფუძველი მაშინაა პატივსადები, როცა ხელშეკრულების მხარეს არ შეიძლება მოეთხოვოს სახელშეკრულებო ურთიერთობის გაგრძელება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადის ან ხელშეკრულების მოშლისთვის დაწესებული ვადის ამოწურვამდე. პატივსადები საფუძვლის დადასტურებისას მხედველობაში მიიღება ხელშეკრულების მხარეთა ინტერესები, არსებული ვითარება და დაუძლეველი ძალის საკითხიც. პატივსადებ საფუძველს შესაძლოა მეორე მხარის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევა წარმოადგენდეს. ამ შემთხვევაში კი კრედიტორმა უპირველეს ყოვლისა მოვალეს უნდა დაუწესოს განსაზღვრული ვადა ნაკლოვანებათა აღმოფხვრისთვის.

ქირავნობის ხელშეკრულების დადებისას მხარეები ყველა პირობაზე თანხმდებიან, მათ შორის შესაძლებელია იყოს ვადა, რომლის განმავლობაშიც გამქირავებელი ვალდებულია დამქირავებელს გადასცეს ნივთი სარგებლობისთვის. არის შემთხვევები, როდესაც ხელშეკრულება მსგავს დათქმას არ ითვალისიწინებს, რომლის დროსაც გამქირავებელმა ნივთი დამქირავებელს გონივრულ ვადაში ან პირველივე მოთხოვნისთანავე უნდა გადასცეს. ამ ვალდებულების არშესრულება წარმოადგენს ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლების წინაპირობას. თუ დამქირავებელმა ნივთი მიიღო დაგვიანებით, მაშინ მას აქვს უფლება უარი თქვას ხელშეკრულებაზე იმ ვადის დაცვის გარეშე, რაც გათვალისწინებულია ხელშეკრულების მოშლისთვის.

დამატებითი ინფორმაციის მიღების მიზნით დაუკავშირდით საერთაშორისო საადვოკატო კომპანია ,,ნაკაშიძე&პარტნიორები/ Law Office Nakashidze&Partners''-ს.

ვუზრუნველვყობთ თქვენს დაცვას/წარმომადგენლობას: საქართველოსა და იტალიაში ყველა ინსტანციის სასამართლოში; ადმინისტრაციულ ორგანოებში,საელჩო,საკონსულო,იუსტიციის სახლში და სამინისტროებში; სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირებას ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან;სტრასბურგის-ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში.